Naast traditionele factoren als religie en sociaal-economische positie, spelen ook culturele en leefstijlkenmerken een belangrijke rol bij het stemgedrag. Op de kaart worden deze zichtbaar als tegenstelling tussen gebieden met veel hoger- of juist lageropgeleiden, tussen groei- en krimpgebieden maar ook tussen Heinz ketchup en Remia frietsaus. 

Vroeger had men Jan Modaal en tegenwoordig kennen we de Middenlander. Maar wat drijft hem? Wat heeft hij als verlangens? Marktonderzoekers André Doffer en Douwe Reitsma weten als geen ander wat de verlangens van de moderne mens zijn.

Er zijn grofweg vier leefstijlgroepen te onderscheiden. De kleinste groep is de rode groep, deze is thematisch, idealistisch en individualistisch. Daarna komt de blauwe groep, die gaat voor organisatie en leiderschap. De groene groep hecht vooral aan instituties, en de gele groep wil betrokkenheid en solidariteit.

Op de kaart zien we dat de gele en groene groep vooral wonen in het middenland, in groeikernen waar zijn kernwaarden het beste tot zijn recht komen. Met elkaar samenleven in het hofje, veel contact met de buren in een rustige omgeving. Een paar kilometer naar het noorden ligt Utrecht. Een stad waar veel meer mensen wonen uit de blauwe en rode groep. Individualistisch en meer gericht op leiderschap.

Op basis van deze leeftstijlprofielen kijken bijvoorbeeld supermarkten in welke wijk zij zich moeten vestigen en wat zij aanbieden op welke plek in de winkel. In wijken met veel individualistische en mondiaal ingestelde bewoners worden bijvoorbeeld meer sauzen verkocht die in kleine porties worden gebruikt. In winkels die in de gele of groene wijken gevestigd zijn, verkopen ze meer Remia.

Politieke voorkeur

Maar de leefstijlgroepen corresponderen ook met politieke voorkeuren, zo ontdekten de marktonderzoekers. De verschillen tussen de groepen zijn groot. Zo maken de gele en de groene groep zich veel zorgen over het verdwijnen van solidariteit en instituties. 

Dat verklaart volgens Doffer en Reitsma de woede die onder veel mensen leeft als het aankomt op bezuinigingen in de zorg of sociale zekerheid. “Een Middenlander vindt dat veel bedreigender dan iemand in de stad. Die vindt een bezuiniging al snel een passende maatregel. Dat verklaart veel van de onvrede.”

Bekijk hier de uitleg van DiscVision voor meer informatie over de leefstijlen.